Cena ryczałtowa i badanie sposobu jej obliczenia

Cena ryczałtowa i problematyka związana z jej weryfikowaniem wielokrotnie była już przedmiotem orzecznictwa KIO.

Cena ryczałtowa a ingerencja zamawiającego w sposób jej obliczenia

Warto zwrócić uwagę na  wyrok KIO z dnia 23 września 2016 r. sygn. KIO 1681/16, w którym Izba zdecydowanie opowiedziała się przeciwko uznawaniu ryczałtowego charakteru wynagrodzenia jako wyłączającego uprawnienia zamawiającego do badania sposobu jego obliczenia.

Pomimo, iż nie jest to pierwsze tego rodzaju orzeczenie to warto zwrócić na nie uwagę. KIO dokonała w nim dość jasne przeglądu uprawnień i obowiązków zamawiającego związanych z analizowaniem sposobu obliczania przez wykonawców cen ryczałtowych.

Uwzględniając wniesione odwołanie KIO stwierdziła, iż

  • fakt, że cena oferty jest ceną ryczałtową, nie oznacza, że nie musi ona spełniać warunków poprawności określonych w art. 89 ust. 1 p.z.p., może być niespójna albo wręcz wewnętrznie sprzeczna, nie obejmować całego przedmiotu zamówienia, być niezgodna z wymaganiami SIWZ, czy zawierać błędne wartości czy błędy w obliczeniu ceny.
  • zastrzeżenie wynagrodzenia ryczałtowego nie zwalnia zamawiającego z badania poprawności oferowanego świadczenia oraz ustalenia niewadliwej kalkulacji ceny oferty. Są to obowiązki ustawowe, od których wykonania zamawiający nie może uchylić się w żaden sposób.

Ryczałtowy charakter wynagrodzenia nie został zatem potraktowany jako  furtka dla zaniechania szczegółowego badania sposobu jego ustalenia.

Wnioski na przyszłość

Warto zauważyć, iż jest to kolejny wyrok w którym KIO uznała za zasadne badanie pod kątem rażąco niskiej ceny, cen jednostkowych zaproponowanych w tabelach kosztorysowych. Pomimo, że po nowelizacji ustawy Pzp z lipca 2016 r. nie jest to już kwestia szczególnie wątpliwa, to w przypadku gdy cena ofertowa jest ceną ryczałtową (względnie z ryczałtowo-kosztorysowym, mieszanym systemem rozliczeń) zdaje się to ciągle budzić wątpliwości zarówno wykonawców jak i zamawiających.

Wątpliwości te w dużej mierze płyną niestety z przekładania praktyki orzeczniczej dotyczącej zamówień na roboty budowlane na specyficzne uwarunkowania dotyczące formułowania cen ryczałtowych i kosztorysów w przypadku zamówień na usługi lub dostawy. Z orzecznictwa KIO płynie bowiem także wniosek, że w przypadku zamówień na usługi lub dostawy możliwość odrzucenia oferty wykonawcy z uwagi na rażąco niską wycenę jednego z elementów kosztorysu, w przypadku ceny ryczałtowej, nie była co do zasady kwestionowana. Orzeczeń w tym duchu było jednak stosunkowo mało, czego upatrywać należało także w lęku zamawiających przed dokonywaniem takich rozstrzygnięć a już na pewno przed próbą ich obrony przed KIO.